نیمه شب یک‌شنبه 20 می به وقت جهانی (بامداد دوشنبه 1 خرداد / 21 می به وقت ایران)، خورشیدگرفتگی حلقوی روی می‌دهد و ساکنان سواحل اقیانوس آرام به تماشای حلقه آتشین خورشید خواهند نشست.

خورشیدگرفتگی حلقوی وقتی اتفاق می‌افتد که ماه در بیشترین فاصله مداری از زمین قرار داشته باشد و قطر ظاهری آن کوچک‌تر از قرص ظاهری خورشید به نظر برسد. در شرایط معمول، قطر ظاهری ماه با قطر ظاهری خورشید برابر یا اندکی از آن بزرگ‌تر است و خورشیدگرفتگی به شکل کامل دیده خواهد شد.

این خورشیدگرفتگی به هنگام طلوع آفتاب در غرب چین آغاز می‌شود و سایه ماه با حرکت به سمت شرق از ژاپن و اقیانوس آرام عبور می‌کند. درنهایت، خورشیدگرفتگی در غرب ایالات متحده پایان می‌یابد. این خورشیدگرفتگی در دیگر نقاط جهان از جمله ایران قابل مشاهده نیست.

سیاره ناهید که این روزها بعد از غروب خورشید در ارتفاع نه چندان زیادی از افق غربی می‌درخشد، به شکل هلالی زیبا درآمده و هر روز به خورشید نزدیک‌تر می‌شود تا روز 17 خرداد از مقابل قرص خورشید عبور کند.

برای مشاهده این هلال زیبا کافی است از یک تلسکوپ کوچک یا دوربین دوچشمی معمولی استفاده کنید. حتی می‌توانید با استفاده از لنز تله و البته به شرط نصب دوربین روی سه‌پایه تصویر کوچکی از این هلال را ثبت کنید. یافتن سیاره ناهید بسیار ساده است: پس از غروب خورشید، ناهید درخشان‌ترین جسم آسمان است که در سمت غرب قرار دارد.

در حال حاضر، 13درصد از سطح ناهید روشن است و باقطر ظاهری 47 ثانیه قوسی، از قدر حدود 4.5- دیده می‌شود.

اوایل اردیبهشت شهاب‌سنگی به بزرگی یک مینی‌بوس در ایالت نوادا آمریکا سقوط کرد. اکنون گروهی از محققان ناسا و پروژه ستی قصد دارند تا با استفاده از یک زپلین عظیم، به شکار قطعات باقیمانده آن بروند!

روز 22 آوریل / 3 اردیبهشت، ساکنان ایالات کالیفرنیا و نوادا آمریکا روز خود را با مجموعه‌ای از غرش‌های مهیب گذراندند و شاهد گوی آتشین عظیمی در آسمان بودند. این کره آتشین حاصل ورود سیارکی به اندازه یک مینی‌بوس به درون جو زمین و قطعه قطعه شدن آن در مسیر برخورد با سطح سیاره بود. این گوی آتشین سقوط خود را در کوه‌های Sierra نوادا به پایان رساند، جایی‌که دانشمندان موفق شدند چندین تکه از آن را بازیابی کنند. اما گروه مشترک ناسا-ستی گمان می‌کنند که می‌توان قطعات بیشتری از این سیارک را پیدا کرد، و به همین دلیل یک زپلین بزرگ را کرایه کرده‌اند تا از آسمان به جستجوی سطح زمین بپردازند.

به گزارش پاپ ساینس استفاده از زپلین به محققان اجازه می‌دهد تا با استفاده از یک سیستم اپتیکی قدرتمند که قابلیت زوم کردن روی مناطق جالب توجه و ارزیابی قطعات احتمالی را دارد، به شکار قطعات شهاب‌سنگ بپردازند. اگر به نظر برسد که چیزی وجود دارد که ارزش بازرسی دقیق‌تر را دارد، گروه مستقر در آسمان با استفاده از یک فرستنده رادیویی به گروه‌های زمینی خبر می‌دهد تا به منطقه مورد رفته و از نزدیک نگاهی بیاندازند.

این نخستین بار است که یک زپلین برای جستجوی قطعات شهاب‌سنگ استفاده می‌شود و تا کنون که خوب عمل کرده است. گروه تا کنون موفق شده است حدود 10 منطقه را شناسایی کند که نیازمند بررسی زمینی است، اما گروه‌های زمینی تا کنون تنها توانسته‌اند به دو مورد از این مناطق سرکشی کنند. زمان به سرعت می‌گذرد و عقربه‌های ساعت به شماره افتاده‌اند: هرچه بیشتر تکه‌های شهاب‌سنگ روی زمین باقی بمانند و عناصر آنها بی‌حفاظ باشند، ترکیبات شیمیایی آنها –ویژگی که بیشتر از سایر موارد مورد توجه محققان است- بیشتر تنزل می‌یابد.

تاکنون بزرگ‌ترین نمونه جمع‌آوری شده شهاب‌سنگ تنها 22 گرم وزن داشته است. برای شهابی که به اندازه کافی بزرگ بوده تا بتواند در روشنایی روز یک گوی آتشین عظیم در آسمان ایجاد کند، گروه ناسا-ستی تخمین می‌زنند که تکه‌های بزرگ‌تری باید وجود داشته باشد. چنین قطعاتی می‌تواند درباره سیارک‌ها و شهاب‌هایی که در منظومه شمسی ما ساکن شده‌اند، اطلاعات خوبی را در اختیار اخترشناسان و زمین‌شناسان قرار دهد؛ اطلاعاتی در این باره که چطور برخوردهایی مانند برخورد اوایل اردیبهشت ممکن است منشاء اصلی عناصری همچون کربن، و حتی شاید عناصر سازنده حیات بر روی زمین باشند.

بامداد  یک‌شنبه 3 اردیبهشت زمین از نزدیکی ذرات دنباله‌داری قدیمی عبور کرد و بارش شهابی شلیاقی با بیشترین فعالیت 20 شهاب در هر ساعت به وقوع پیوست. تصاویر این شهاب‌باران را تماشا کنید.

عکس ها در ادامه ی مطلب.

ادامه مطلب

شبح تابستانی، پدیده‌ای ناشناخته و سرخ‌رنگ در آسمان آمریکای شمالی است که معمولا به‌دنبال رعدوبرق‌های قوی روی می‌دهد. این پدیده تخلیه الکتریکی برفراز ابرهای طوفانی روی می‌دهد و جهت آن به سمت بالا است.

شبح تابستانی (Sprite) تا ارتفاع 90 کیلومتری از سطح زمین نیز روی می‌دهد و به همین دلیل کارشناسان آن‌را پدیده‌ای با منشا فضایی (مانند ابرهای شب‌تاب، شفق قطبی و شهاب‌ها) دسته‌بندی می‌کنند. از آن‌جا که شبح تابستانی با وقوع رعدوبرق مرتبط است، اغلب در تابستان‌ها که رعدوبرق‌ها به وفور اتفاق می‌افتند، دیده می‌شود. اما نخستین شبح تابستانی 2012 در اوایل بهار مشاهده شد!

این تصویر پرکیفیت از دهانه برخوردی هاجکینز که توسط فضاپیمای مسنجر ثبت شده، نمایی جالب از داخل یک حفره برخوردی و سرنوشت مواد فوران‌یافته بر اثر این برخورد را نمایش می‌دهد.

برآمدگی مرکز این دهانه نشانه واضحی است از منشأ برخوردی این دهانه. دهانه‌های آتشفشانی در مرکز خود حفره دارند، اما در دهانه‌هایی که بر اثر برخوردی اجسام سماوی به‌وجود می‌آیند، بازتاب موج شوک از دیواره‌ها باعث پدیدآمدن برآمدگی در مرکز دهانه می‌شود.

کاوش‌گر مسنجر در مدت ماموریت خود، تعدادی از اسرار سیاره بادپا و آفتاب‌‎سوخته عطارد را فاش کرده است، از ترکیب مواد شیمیایی و وضعیت فعال زیرپوسته تا وجود یخ آب در اعماق دهانه‎ها؛ اما این همه ماجرا نیست.

سطح سیاره عطارد خراش‌های زیادی برداشته و گرمای آفتاب نیز صدمه‌های زیادی به آن وارد آورده، اما از سوی دیگر مدت‌های طولانی است که درست در کنار ستاره ما جا خوش کرده است

ک سال پیش از این، کاوشگری با نام با مسمای مسنجر (پیام رسان) به سیاره عطارد رسید و چرخش در مداری به دور این سیاره کوچک آفتاب سوخته را آغاز کرد. اکنون تحلیل بیش از 100 هزار عکسی که این کاوشگر به زمین فرستاده، به ما درک بهتری از نزدیک‌ترین سیاره به خورشید می‌دهد.

به تازگی دو مقاله در هفته‌نامه ساینس منتشر شده که نگاهی به توپوگرافی سطح عطارد و ساختار داخلی آن می‌اندازد. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این سیاره، دشت‌های بزرگ آتشفشانی هستند (مانند آنچه در عکس فوق دیده می‌شود)، که در آنها نقاط سفید رنگ نشان دهنده مناطق مرتفع هستند و نواحی کم ارتفاع به رنگ بنفش مشاهده می‌شوند.

قسمت‌هایی از دهانه برخوردی کالوریس که 1550 کیلومتر پهنا دارد، اکنون از دیواره خود بالا زده و حاکی از این است که سطوح بالایی از فعالیت‌های ژئوفیزیکی در زیر سطح سیاره جریان دارد.
گروه دوم با استفاده از ردیاب رادیویی مسنجر در سطوح عمیق‌تر زیر سطح جستجو می‌کرد تا میدان گرانشی عطارد را بررسی کند. این نتایج حاکی از این است که پوسته سیاره در قطبین نازک‌تر و در عرض‌های جغرافیایی پایین‌تر ضخیم‌تر است. این داده‌ها همچنین بیانگر این هستند که لایه‌ای از مواد پر چگال در زیر پوسته قرار دارند که احتمالا از آهن یا سولفید آهن جامد تشکیل شده است.

اما دست کم یکی از معماهای عطارد باقی مانده است. در دهه 1990 / 1369، تلسکوپ‌های راداری زمینی یک ماده به شدت بازتابنده را در قطبین عطارد کشف کردند. گمان بر این بود که این ماده احتمالا آب یخ زده باشد. درست خواندید: یخ، بر روی سیاره‌ای که در نزدیک‌ترین مدار به دور خورشید می‌چرخد.
در چهل و سومین کنفرانس علوم قمری و سیاره‌ای که در این هفته در وودلند تگزاش برگزار شد، مقاله‌ای ارائه شد که نشان از این داشت که مواد بازتابنده تنها در مناطقی با سایه دائم قرار دارند که در دهانه‌های آتشفشانی عمیق پیدا می‌شوند. این با نظریه یخ سازگار است، ولی باید با یک لایه باریک از عایق پوشانده شود.